VİTAMİNLER

Vitaminler, insanın sağlıklı yaşaması için olmazsa olmaz, basit yapılı organik bileşiklerdir. Vücut fonksiyonunun düzenlenmesinde önemli rol oynar ve vücudun sağlıklı tutulmasını sağlarlar.

Suda ve yağda eriyenler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Minerallerle birlikte proteinlerin, yağların ve karbonhidratların, vücutta kullanılmalarına yardımcı olurlar. Bir nevi aracı maddeler olup, destekleyici ve koruyucu özellikleri vardır. Vitaminler, sebze ve meyvelerde bolca bulunur. Dolayısıyla sağlıklı yaşam için olabildiğince doğal olarak alınması önerilir.

 Vitaminlerin eksikliklerinde ise vücutta birçok rahatsızlık ortaya çıkmaktadır. Özellikle kışın habercisi olan, içinde bulunduğumuz sonbaharla birlikte, beslenmede vitaminler ihmal edilmemelidir. Bu çerçevede, dengeli bir beslenme programı için vitaminlerin doğal yolla tedariki konusunda aşağıdaki bilgiler önem kazanmaktadır.

A VİTAMİNİ

Karaciğerde depo edilen A vitamini, bünyemizi hastalık ve zararlı maddelere karşı korur. Bağışıklık sistemimizde ve proteinlerin yapımında etkilidir. Tüm organların gelişmesi, büyümesi ve tamirini üstlenir. Sağlıklı cilt, saç ve kemik ile gözümüz için gereklidir.

A vitamini ayrıca, bağışıklık sistemimizde büyük desteği olan timüs bezesini koruyup, normal çalışmasını sağlar. İhtiyaçtan fazla ve uzun süre kullanımında, pankreas ve tiroit bezelerinin çalışmasını azaltır. A vitamini eksikliğinde, göz kapakları kenarlarında kızarma, geceleri görme zayıflığı, duyularda zayıflama, cilt hastalıkları, erken yaşlanma, hastalıklara karşı dayanıklılığın azalması, çocuklarda gelişmenin yavaşlaması, erkeklerde iktidarsızlık ve kadınlarda kısırlık görülür.

Tabi Elde Etme Yolları

Karaciğer, kuzu ciğeri, tüm kırmızı etler, balık, tereyağı, süt, süt yağı, peynir, yumurta, yoğurt, portakal, elma, karpuz, kavun, erik, şeftali ve üzümde bulunur.

B1 VİTAMİNİ (Thiamine)

Sinir sisteminin çalışmasında oldukça etkili bir vitamindir. Sinirsel hastalıklarda, zayıflamaları engelleyip yeniden kilo almada, solunum yetersizliğinde, kabızlık ve iştahsızlıkta çok faydalıdır.

Tabi Elde Etme Yolları

Kuru fasulye, yumurta, kahverengi pirinç, deniz ürünleri ve bütün hububatlarda bulunur. Günlük ihtiyacı 1,5 miligramdır.

B2 VİTAMİNİ (Riboflavin)

Karaciğerle yakından ilgili bir vitamindir. Protein ve karbonhidratların enerjiye dönüşmesini, kansızlığın giderilmesini, alyuvarların yenilenmesini, antikorların oluşmasını ve dokuların yenilenmesini sağlar.
Ağız içi ve dil, göz ve ince bağırsak iltihaplarında çok faydalıdır. Gözde kataraktın meydana gelmesini, migreni ve cilt hastalıklarını önleyici etkisi vardır.

Tabi Elde Etme Yolları

Badem, peynir, tavuk, sığır eti, böbrek ve buğdayda bulunur.

B3 VİTAMİNİ (Nicotniamide)
Vücudumuzdaki yağ, protein ve karbonhidratların enerjiye çevrilmesinde faydalıdır.
Bağırsakların ve sinir sisteminin düzenli çalışmasını sağlar. Beyin fonksiyonlarını ayarlama, bitkinlik, uyuklama, depresyon ve cilt sağlığının korunmasında önemli bir yere sahiptir.

Tabi Elde Etme Yolları

En çok sığır eti, brokoli, karnabahar, havuç, peynir, mısır unu, yumurta, balık, süt, patates ve domateste bulunur.

B4 VİTAMİNİ (Adenine)

Akyuvarlar için çok önemli bir vitamindir. Beyaz kan hücrelerinin yenilenmesi ve yeteri kadar oluşmasını sağlar. Yeterince alınmadığı zaman vücuttaki akyuvar miktarı azalır.
 

Patateste, yumurta sarısında, meyvelerde, lahanada, domates ve ette bulunur.

B5 VİTAMİNİ (Pantotheniqu Asit)
Vücudumuzda hücre yapımına yardımcı olan bu vitamin, bağışıklık sistemini güçlendirerek, bitkinliği, iştahsızlığı giderir. Romatizma tedavisini hızlandırır. Stresin atılmasını, yaraların çabuk iyileşmesini sağlar ve saçların dökülmesini önler. Saçların uzaması ve güçlenmesi için önemli bir vitamindir.

Tabi Elde Etme Yolları 

Karaciğer, yer fıstığı, brokoli, hububatlar, karnabahar ve avokadoda bol miktarda bulunur.

B6 VİTAMİNİ (Pyridoxine)

Diş sağlığının korunmasında önemli bir yere sahip olan B6 vitamini, sinir sisteminde, kan hücrelerini artırarak kansızlığın giderilmesinde, insülün ve adrenalin hormonlarının oluşmasında çok faydalıdır. Proteinlerin, yağların ve şekerli gıdaların sindirilmesine yardım eder. Kolesterolün düşmesini sağlar. Eksikliğinde böbreklerde okzalat taşı oluşur.

Tabi Elde Etme Yolları 

Kırmızı et, balık, yumurta, patates, muz, kuruyemiş, lahana ve ıspanakta bulunur.

B8 veya H1 VİTAMİNİ (Biotine)

Sindirim sistemi rahatsızlıklarında ve kas kramplarında oldukça etkili bir vitamindir. Cilt, saç, sinir dolaşım sistemi sağlığı ve cinsel bezelerin çalışmasında çok önemlidir. Yağ, şeker ve proteinli gıdaların yakılmasını gerçekleştirir.

Tabi Elde Etme Yolları  

Karaciğer, böbrek, kuruyemiş, yumurta sarısı, süt ve süt ürünlerinde bulunur.

B9 VİTAMİNİ (Folik Asit)

Alyuvarların oluşumunda ve proteinlerin enerjiye çevrilmesinde gerekli bir vitamindir. Karaciğer ile salgı bezlerinin çalışmasını sağlar. Saçların beyazlaşmasını ve dökülmesini, iktidarsızlığı, düşünceleri toplayamamayı önler ve giderir. Ayrıca hamilelikte anne ve çocuğun sıhhatini korur.

Tabi Elde Etme Yolları 

Karaciğer, ıspanak, lahana, brokoli, kuruyemişte bulunur.

B10 VİTAMİNİ

Cildi güneş ışınlarından koruyarak, deri sertleşmesini önler. Tüm cilt hastalıkları için faydalıdır. Ayrıca B9 vitamini oluşumuna yardımcı olur.

Tabi Elde Etme Yolları 

En fazla karaciğer, böbrek, kepek, pirinç, buğday ve pekmezde bulunur.

B11 veya O VİTAMİNİ

Bol kilo aldıran vitamin, mide ekşimesine, iştahsızlık ve beslenme bozukluklarına iyi gelir. Gelişme bozukluklarında, kasların zayıflamasında ve kemik erimesinde faydalıdır.

Tabi Elde Etme Yolları

Etler, süt ve mamulleri, kalp ve karaciğerde bulunur.

B12 ve L2 VİTAMİNİ

Sinir sistemi bozukluklarını gideren vitamin, alyuvarların gelişmesini ve çoğalmasını sağlayarak kansızlığı giderir. Hastalıklar sonrası nekahet döneminde çok faydalıdır. Bağışıklık sistemini güçlendirir. Dikkati toplamada ve dengede çok önemlidir.

Tabi Elde Etme Yolları

Dana eti, dana karaciğeri, böbrek, süt ve süt ürünleri, peynir, yumurta, dil balığı, ringa balığı, uskumru, sardalye B12 vitamini içeren yiyeceklerdir. Bu vitamin sebzelerde bulunmaz.

B13 VİTAMİNİ (Oratik Asit)

Kanda ürenin düşmesini sağlayan vitamin, böbrekte taş oluşmasını önler. Var olan taşları da eritir. Bağırsaklarda faydalı mikroplar oluşmasını sağlar. Romatizma ve gut hastalığın önleyip, kolesterolü düşürür.

Tabi Elde Etme Yolları

Buğday çimi ve toz mayada bulunur.

B14 VİTAMİNİ (Xanthopterine)

Vücudumuzda oluşan tümörlerin oluşumunu engellediği bilinmektedir.

B15 VİTAMİNİ (Panganik Asit)

Bedenen çalışan ve spor yapanların çabuk yorulmalarını önleyerek, dinç kalmalarını sağlar.

Tabi Elde Etme Yolları

Kayısı çekirdeği, toz maya ve karaciğerde bulunur.

C1 VİTAMİNİ
Hücre ve dokuların dış etkenlerden korunmasını sağlar. Vücudun enfeksiyonlara karşı direncini artırır. Kemiklerin sertliğini muhafaza eder ve nezleye karşı konur. Ayrıca kan damarlarını kuvvetlendirerek kanamaları durdurur. Vücudun tüm organlarının ve salgı bezlerinin, sağlıklı bir şekilde görevlerini sürdürebilmeleri için bu vitamin gereklidir.

Tabi Elde Etme Yolları

Kuşburnu, maydanoz, semizotu, karnabahar, tere, çilek, lahana, yeşilbiber, limon, portakal, mandalina ve greyfurtta bol miktarda bulunur.

C2 VİTAMİNİ

Damarların çeperlerini kuvvetlendirerek yırtılmaları ve kanamaları önler. Ayrıca gözde retina tabakasının kanamasını engeller.

Tabi Elde Etme Yolları

Limon, marul ve atkestanesinde bulunur.

D VİTAMİNİ (Kalsiferol)

Kalsiyum ve fosforun emilmesini artıran vitamin, kemikleri ve dişleri güçlendirir. D vitamini, A ve C vitaminiyle birlikte çalışır. Özellikle büyüme çağındaki çocukların bu vitamine ihtiyaçları çoktur. D vitamini eksikliğinde raşitizm, kemik zayıflığı, tüberküloz ve cilt rahatsızlıkları görülür. İhtiyaçtan fazla alınması zararlıdır. Sadece güneşlenmeyle günlük gereksinimin yüzde 80’i karşılanır.

Tabi Elde Etme Yolları

En çok yağlı balıklar, karaciğer, yumurta sarısı, peynir, tereyağı, süt ve mantarda bulunur.

E VİTAMİNİ

E vitamini, C vitamini ve selenyum mineraliyle birlikte çalışarak, toksinleri vücudumuzdan atma özelliğini gösterir. E vitamini eksikliğinde kanda kolesterol oranı artarak, damar sertliğine neden olur. Kalp ve kaslarda bozulmalar, sinir bozuklukları ve beyinsel bozukluklar vücutta baş gösterir. Vakitsiz yaşlanmalara da neden olan vitamin eksikliği, kadın ve erkekte kısırlığa, gözde erken katarakta ve göz önünde sinek uçuşmalarına neden olur.

Tabi Elde Etme Yolları

Ay çekirdeği, badem, buğday, çiçek yağı, yer fıstığı, mısır özü yağı, soya yağı, balık yağı, tavuk, yumurta, kırmızı et ve fasulyede bulunur.

F VİTAMİNİ

Yağlardaki doymamış asit miktarını gösterir. Vücudumuza proteinler kadar lazımdır. Kolesterolü düşürmeye yarar. Bağırsakları düzenli çalıştırarak peklik ve ishali giderir.

Bu vitamin eksikliğinde, damar sertliği, damar kireçlenmeleri, damar tıkanmaları, karaciğer ve sinir rahatsızlıkları ortaya çıkar. Kanser hastalığına karşı koruyucu etkisi vardır. Vücutta F vitamini olmazsa, kolesterol damarların iç yüzeyine yapışır. Bu olay da damar sertliği ve damar daralmalarına neden olur.

Tabi Elde Etme Yolları

Soya yağı, mısır yağı, pamuk yağı, keten yağı, ayçiçeği yağı, haşhaş yağı ve susam yağında bulunur.

İ VİTAMİNİ

Yağların parçalanmasını sağlayarak, vücutta depo edilmesini önler. Böylece karaciğer yağlanmaz ve bozulmaz. Siroza faydalıdır. Çeşitli kullanılması gerekir. Sürmenaj hastalığında, hamilelikte, depresyonda, damar sertliğini önlemede faydalıdır. Sağılıklı saç gelişmesinde önemli rol oynar.

J VİTAMİNİ

Karaciğer enfeksiyonlarında oldukça etkilidir. Sirozu, karaciğer yağlanmasını ve büyümesini önler. Damar sertliğini giderir.

K VİTAMİNİ

Karaciğeri çalıştırarak, kanın pıhtılaşmasını sağlayan maddenin yapımını sağlar. Bu özelliğiyle kanamaları önler. Sarılık, safra kanalı iltihabı, uzun süren ishaller, kolit, flebit, damarlara kan pıhtılaşması gibi hastalıklarda kullanılmamalıdır.

Lahana, karnabahar,  ıspanak ile diğer yeşil sebzelerde, soya fasulyesi ve tahıllarda bulunur. Genellikle sebzelerle alınan günlük 60–85 miligram K vitamini, herhangi bir eklemeye gerek kalmadan yeterli olmaktadır.

M VİTAMİNİ (Stigmasterol)

Vücudumuzun yağ düzenini sağlayarak, deri sertleşmelerini önler.

Tabi Elde Etme Yolları

Pancar, pazı yaprağı, kereviz, lahana, şalgam ve kaymakta bol miktarda bulunur.

N VİTAMİNİ (Thiotik veya Lipoik Asit): Alkoliklerin, karaciğeri ve bağırsağı hasta olanların kanını temizleyerek, zehirlenmelerini önler.

Tabi Elde Etme Yolları

Karaciğer ve toz mayada bulunur.

P VİTAMİNİ (Rutine)

Damarların çeperlerini kuvvetlendirerek kanamaları önler. Beyin ve gözde retina kanamalarını önler. Varis ve flebitte de çok faydalıdır.

Tabi Elde Etme Yolları

Menekşe yaprağı, marul, taze biber, mersin ağacı meyvesi, yumurta, yer fıstığı ve atkestanesi kabuğunda bulunur.

U VİTAMİNİ

Bağırsak ve mide iç yüzeyini korur. Onikiparmak ülseri, ince ve kalın bağırsak iltihabı tedavisinde çok faydalıdır.

Tabi Elde Etme Yolları 

Lahana, kereviz, marul, domates, havuç ve muz da bulunur.

 

ALINTIDIR

Yorum Yaz